๐๐๐ฅ๐ข, ๐๐-๐๐ ๐๐๐ซ๐ข๐ฅ ๐๐๐๐-Ministรฉriu Komรฉrsiu Indรบstria(MCI) ho Secretariu Estadu Arte no Kultura (SEAC) delega ekipa rua, partisipa iha retiru entre dirijente Propriedade Intelektual/Intellectual Property (PI/IP), organiza husi WIPO Parseria ho JPO-(Japan Patent Office) iha loron 5 Abril 2026 no enkontru grupo traballo koperasaun iha Propriedade Intellektual/๐ผ๐๐๐ผ๐ ๐ฌ๐ค๐ง๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐ง๐ค๐ช๐ฅ ๐ค๐ฃ ๐๐ฃ๐ฉ๐๐ก๐ก๐๐๐ฉ๐ช๐๐ก ๐๐ง๐ค๐ฅ๐๐ง๐ฉ๐ฎ ๐พ๐ค๐ค๐ฅ๐๐ง๐๐ฉ๐๐ค๐ฃ-(AWGIPC) ba-dala 78 iha Bali, Indonรฉzia.
Retiru neโe fรณ espasu ba diรกlogu rejionรกl abordajen governu-sira atu Implementa โPlanu Asaun ASEAN 2026โ2030โ. Diรกlogu estruturadu entre Chefes IP Ofรญsio sira partilla esperiรฉnsia kona-ba dalan neโebรฉ IP ofรญsio adapta, hodi hasoru desenvolvimentu IP iha futuru. Iha breakout session, dirijente IP sira halo senรกriu ba situasaun inserteza iha tinan 10 oin mai, hodi fรณ pontu diskusaun ba plenรกria AWGIPC ba dala 79 iha Singapura.
๐๐ต๐ฎ ๐ฝ๐น๐ฒ๐ปรก๐ฟ๐ถ๐ฎ ๐๐ช๐๐๐ฃ๐, membru estadu ASEAN aprezenta progresu dezenvolvimentu IP ho nia ekosistema aliรฑa ho Planu Asaun AIPRAP-(๐๐ป๐๐ฒ๐น๐น๐ฒ๐ฐ๐๐๐ฎ๐น P๐ฟ๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐ ๐ฅ๐ถ๐ด๐ต๐) ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ฒ-๐ฎ๐ฌ๐ฏ๐ฌ. Timor-Leste fรณ atualizasaun kona-ba dezenvolvimentu sistema IP nian, inklui kodigu Propriedade Industrial neโebรฉ sei iha hela Parlamentu Nasional atu diskuti no aprova iha tinan neโe. Iha okaziaun neโe, Timor-Leste mos husu atu sai uma-nain ba Grupu Traballu AWGIPC iha tinan 2028, hanesan parte husi esforsu kontinua atu hametin kooperasaun rejionรกl no integrasaun Timor-Leste iha ekosistema PI ASEAN.
๐๐ผ๐ป๐๐๐น๐๐ฎ๐๐ฎ๐๐ป ๐ฝ๐ฎ๐ฟ๐๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ฎ, ๐๐จ๐๐ฃ๐ข-European Union Intellectual Property Office, aprezenta program SCOPE IPR neโebe sei implementa iha tinan 2026-2027, Timor-Leste sei benefisia programa neโebe oferta husi SCOPE IPR. JPO aprezenta estudu neโebe lao hela kona-ba โ๐ฃ๐ณ๐ข๐ฏ๐ฅ๐ช๐ฏ๐จ ๐ข๐ฏ๐ฅ ๐๐ ๐ฐ๐ฏ ๐ด๐ฆ๐ฎ๐ช๐ค๐ฐ๐ฏ๐ฅ๐ถ๐ค๐ต๐ฐ๐ณ ๐ด๐ถ๐ฑ๐ฑ๐ญ๐บ ๐ค๐ฉ๐ข๐ช๐ฏโ. EPO, diskusaun AWGIPC-EPO Work Plan ba tinan 2026.
๐ผ๐ผ๐๐๐๐๐ผ- ๐ฑ๐ณ๐ฐ๐ซ๐ฆ๐ต๐ฐ ๐ฅ๐ฆ๐ด๐ฆ๐ฏ๐ท๐ฐ๐ญ๐ท๐ฆ ๐ฑ๐ฐ๐ญ๐ช๐ต๐ช๐ฌ๐ข ๐ฏ๐ข๐ด๐ช๐ฐ๐ฏ๐ข๐ญ ๐ฏ๐ฐ ๐ญ๐ฆ๐ช ๐ด๐ช๐ณ๐ข ๐ญ๐ช๐จ๐ข ๐ฃ๐ข ๐๐๐๐๐๐๐, ๐ข๐ฑ๐ฐ๐ช๐ฐ ๐ฅ๐ฆ๐ด๐ฆn๐ท๐ฐ๐ญ๐ท๐ฆ ๐๐๐๐๐ ๐๐-๐๐ฆ๐ฏ๐ฆ๐ณ๐ข๐ต๐ฆ๐ฅ ๐ฏ๐ฐ ๐ฅ๐ช๐จ๐ช๐ต๐ข๐ญ ๐๐ณ๐ข๐ฅ๐ฆ ๐๐ข๐ณ๐ฌ . ๐๐๐๐๐, supporta cooperasaun iha ANIEEโ desenvolve esbosu โ๐ต๐ฉ๐ฆ ๐๐ฆ๐ค๐ญ๐ข๐ณ๐ข๐ต๐ช๐ฐ๐ฏ ๐ฐ๐ง ๐๐ฐ๐ฐ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ข๐ต๐ช๐ฐ๐ฏ ๐ฐ๐ฏ ๐๐ ๐๐ช๐จ๐ฉ๐ต๐ด ๐๐ฏ๐ง๐ฐ๐ณ๐ค๐ฆ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ต ๐๐จ๐ข๐ช๐ฏ๐ด๐ต ๐๐ฏ๐ญ๐ช๐ฏ๐ฆ ๐๐ฏ๐ง๐ณ๐ช๐ฏ๐จ๐ฆ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ต, no projeto dezenvolve toolkits on trademarks no digital branding neโebe lao hela.
Enkontru ๐ช๐๐ฃ๐ข mos, diskuti implementasaun atividade ASEANโWIPO MoU, no IP Register updates. WIPO sei aprezenta posibilidade supporta monitorzasaun no evaluasaun (M&E framework) ba desempenhu AIPRAP 2026โ2030.
Iha enkontru bilateral, Timor-Leste halo diskusaun ho Indonรฉzia kona-ba proposta legally binding on copyright, ho JPO kona-ba kapasita ba Trade-Mark Examiner, ho Austrรกlia kona-ba kapasita ba oficial MCI, no ho Cambodia kona-ba esperiรฉnsia iha Geographic Indication atu promove produtu nasional.
Partisipasaun neโe reflete kompromisu Timor-Leste atu kontinua hametin kooperasaun rejionรกl no internasionรกl iha รกrea Propriedade Intelektual, hodi fรณ base forte ba dezenvolvimentu sistema IP nasional no integra Timor-Leste iha ekosistema PI rejionรกl.
๐รฉ๐๐๐ ๐๐พ๐.








